ALEVİLİKTE KULLANILAN DEYİMLER VE ANLAMLAR

Abdal: Kendini hak yoluna adamış derviş.Abdal,sıradan dervişten daha üst düzeydeki bir makamı anlatmak için kullanılır.

Alevi : İmam Ali’yi  yolun başı bilip ona uyanlar.Hz. Ali taraftarı.

Ana : Dedenin karısıdır.

Arif : Bilge.Alevi yolunda,kendi büyüklerini anlatmak için kullanılır.

Aşık : Cem ayinlerinde nefes gibi dinsel besteleri okuyan  halk ozanı,zakir.

Ayak mühürlemek : Dede karşısına gelince,sağ ayak başparmağını sol ayak baş parmağı üzerine koymaktır.

Beytülmamur : Gökte bulunduğu varsayılan manevi mabet.

Biat : Manevi yönde bağlanma,söz verme,birinin yolunu kabul etme.

Cem : Alevilerin dinsel törenleri.

Cünub : Pirsizlik. Sözden dönme.

Çar unsur : Dört öge.(ateş,su,yel,toprak)

Çerağ : Işık,kandil,mum

Dar : Meydan veya darağacı anlamında kullanılır.

Dara çekme : Hatalı görülen birini sorgulamak,gerekirse cezalandırmak

Dar-ı Hüseyin : Yol uğruna imam Hüseyin gibi başı  vermeye hazır olmaktır.

Dede : yol yürütücüleri,mürşit

Dergah : Alevi büyüklerinden birisinin kabrinin bulunduğu ve çevresi kapalı, ibadet  yeri durumuna getirilmiş ev.

Derviş : Kendisini yola vermiş gerçeği arayan kimse.

Düşkün : Yol terbiyesine aykırı davranan,suçlu kimse.

El almak : Alevilikte,bir pire  bağlanmak onun terbiyesine girme.

Erenler : Gerçeğe ermiş.Olgun kimse.

Eyvallah : Buyurun,efendim,baş üstüne anlamında kullanılır.

Gözcü : Cem töreninde,meydanda düzeni sağlayan kimse.

Gülbang : Özellikle dede veya mürşidin,törenlerde okuduğu Türkçe dualar.

İcazet : Dedelik veya rehberlik yapacaklara mürşit tarafında verilen belge,izin.

Lokma : Yemekten bir parça

Mürşit : En üst makam,dede Hz. Ali’yi temsil eden dede.

Musahip : İki alevi ailesinin dünyada ve ahirette kardeş olmasıdır.

Paymançe : Mürşit karşısında  yalvarma duruşudur.

Pençe : Talibin sırtı görgü sırasında  elle sıvazlamak.

Saki : Cem töreninde şeker şerbeti dağıtan kimse.

Semah : Zakirin sazla  söylediği  dinsel dans .

Serçeşme : Bir yolun en ulu piri ( Hacı Bektaş Veli )

Seyit : Soyu 12 imamlara dayanan kişi.

Tekke : Eskiden Alevi büyüklerin oturup  halkı  dinsel ve toplumsal yönde eğittikleri makamlar.

  Aleviler şu sayıları,renkleri ve kokuları önemser.

Bir : Yaratıcı olan Allah’tır. ( söz bir,Allah bir,yol birdir

Üç : Üçlemede Allah,Muhammet,Ali.

Dört : Dört kapı ( şeriat,tarikat,marifet,hakikat )Dört kitap,dört resul.

Beş : Pençe-i Ali-aba ,Ehlibeyt.

Yedi : Hz. Ali’de bulunan üstün özelliklerin sayısı.Fatma Ana kuşağı 7 renktir.

Sekiz : Cennet kapısı sekizdir.

On iki : 12 imamlar, 12 ay ve burç.

On dört : On dört masumupak (12 imamların zehirlenerek öldürülen yavruları )

On yedi : (  İmamların 17 çocuğuna  17 sine kemer bağlanması )

Kırk : ( kırklar meclisinde bulunan  kırk ulu kişiler )

Aleviler, beyaz rengiHz. Muhammet’e al rengi Hz. Ali’ye siyahı Hz. Fatma’ya açık yeşil ve sarıyı Hz. Hasan’a,açık kırmızıyı,pembeyi  ve yeşilli Hz. Hüseyin’e bağlarlar.

   Gül kokusu,Hz. Hüseyin’e,çeşitli güzel kokuları Hz. Muhammet’e ve Hz. Ali’ye,şebboy kokusunu Hacı Bektaş Veli’ye bağlanır.

 Değerli canlar ve okurlarım sizi bir  nebzede olsa   bilgilendirdimse, kendimi mutlu görüyorum. Hoşca kalın…