HACI BEKTAŞ VELİ

                Hacı  Bektaş Veli 1209 yılında Horasan’ın Nişabur kentinde doğdu. Babası İbrahim Sani , annesi Hatem Hatun’dur. Soy şeceresi  mükerrem mucab kanalıyla on iki imamlardan  Musa’yı Kazım’a  ulaşır. Tarikat zinciri ise lokman perende Ahmet Yesevi Hasan Basri yoluyla  Hz. Ali ‘ye dayanmaktadır.

               Haci Bektaş Veli çok küçük yaşlarında Ahmet Yasevi’nin halifesi lokman perendeden  ders almış, kendisini kısa zamanda  yetiştirip  hocasının  taktirine  mahzar olmuştur. Lokman perende seksen yaşlarında vefat edince, Hacı Bektaş Veli,  Lokman perendenin tekkesinde beş sene  post nişinlik yapmış, daha sonra buradan ayrılarak yaya olarak  Mekke, Medine, Necef ve Kerbela’yı  dolaşarak  Hz. Muhammed’in  ve on iki imamların  kabirlerini  ziyaret etmiştir. Farsça ve Arapça’yı ana dili gibi bildiği bilinmektedir. Hacı Bektaş Veli daha sonra Anadolu’ya gelmiştir. O tarihte Anadolu’da Selçuklu Devleti hüküm sürmektedir.Bu devletin sultanları  ve yöneticileri  temel halk kitlesi  olan Türkmenleri  ve Türk kültürünü dışlamışlar,aynen acemler gibi yaşıyorlardı.Devletin resmi dili  Farsça olmuştu.Selçuklu Devletinin baskısı altındaki halk,perişan durumda idi.

                              Bu baskılara dayanamayan Alevi Türkmenleri 1240 yılında Baba İsak ve Baba İlyas’ın  önderliklerinde isyan ettiler.Bunlar Selçuklu ordusunu birkaç kez yenilgiye uğrattılarsa da  Selçuklular paralı olarak tutukları devşirme bir orduyla bu isyanları bastırdılar.Hacı Bektaş Veli bu savaşta Baba İsak ve Baba İlyas’ın yanında yer almış ,savaşa katılmış,hatta  kardeşi  Menteş’in  bu savaşta  şehit düştüğü söylenmektedir.Selçuklara yenilen  Alevi Türkmenlerin  çoğu kılıçtan geçirilmiş,kalanlar kaçarak  dağlara,mağaralara, dere içlerine sığınmışlardır.Bu arada Hacı Bektaş Veli’de  beş sene kendini saklamış,bu zaman içinde Sivas’ın  Kangal  ilçesinin Bektaş köyünde  kaldığı bilinmektedir.Ordalık yatıştıktan sonra gelip, Suluca  Karaca  Höyüğe yerleşmiştir.Türkmen Alevilerin önemli bir kısmı Hacı Bektaş etrafında toplanmıştır.

            Hacı Bektaş Veli bir seyyid evladı olması dolayısıyla  o soya has fazilet,kemalet,keramet sahibi bir mürşidi kamil insandır.velidir.Bunun gereği olarak insanda bulunan  yedi  nefsi emareyi terk edip  insanı yücelten doğruluğu sevgiyi ve güzel ahlakı öne çıkarmış,iyiliklerin tanrıdan kötülüklerin kulun kendi nefsinde olduğunu belirterek tanrıya korkuyla değil,sevgi ile yaklaşacağını bildirmiştir.Bu görüşte yetiştirdiği halifelerini  dört bir yana  göndererek,insanları bu konularda  irşat etmelerini sağlamıştır.Bunun yanında,Türklüğü ve Türk dilini korumuş,ona sahip çıkmış,ibadet dilinin Türkçe olmasını sağlamıştır.

          Hacı Bektaş Veli,1271 yılında  vefat etmiştir.Türbesi Nevşehir’in  Hacı Bektaş İlçesindedir.Vefatından sonra  halifesi Balı Sultan,Bektaşi tarikatının esaslarını belirleyip  bir düzen içinde  ortaya çıkarmıştır.Anadolu Alevileri  aynı düşünce doğrultusunda  oldukları için bu tarikata girmişler ve Hacı Bektaş’ı  pir olarak tanımışlardır.

          Hacı Bektaş Veli’nin insanlığa bıraktığı güzel nasihatlar şunlardır.

·        Arabul, Kadınları okutunuz.

·        Murada erdirmek sabır iledir.

*    Eline,diline,beline sahip ol.

·        Her ne ararsan kendinde ara,

·        Nefsine ağır geleni kimseye tatbik etme.

·        İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır.

·        Veliler,Nebiler insanlığa Tanrının hediyesidir.

*    Düşmanımızın insan olduğunu unutma.

*    Hiçbir milleti veya insanı ayıplamayınız.* İnsanın Cemali sözünün güzelliğidir.